TR-METALENDEKS Ağustos 2025 Raporu Duyurusu
TR-METAL ENDEKS AĞUSTOS AYINDA SINIRLI ÖLÇÜDE GERİLEDİ
NETLEŞEN TARİFELERE PAZARLARIN UYUMU ZAMAN ALACAK
İstanbul Demir ve Demir Dışı Metaller İhracatçıları Birliği tarafından hazırlanan “TR-METALENDEKS” Türkiye Metal Sanayi İhracat Endeksi ağustos ayı sonuçları açıklandı. TR Metal Endeks ağustos ayında miktar ve değer olarak sınırlı düşüş göstermiştir. Birim değer endeksi ise değişmemiştir.
Küresel pazarlarda ABD’nin ithalatta uygulayacağı nihai tarifelerin netleşmesi ile tarife belirsizlikleri azalmaya başlamıştır. Ancak pazarlarda ithalatçı ve tedarikçilerin yeni tariflere uyumu zaman alacaktır. ABD ile Çin arasında ise ticaret müzakereleri 12 Kasım tarihine uzatılmıştır. İki ülke arasındaki nihai tarifler de belirleyici olacaktır.
Metal fiyatları ağustos ayında tariflerin netleşmesi ile sınırlı ölçüde yükselmiştir. Çelik, bakır ve alüminyum fiyatları sınırlı artışlar göstermiştir. Ancak talep tarafında zayıflık ve belirsizlik devam etmektedir. Bu nedenle metal fiyatlarında yukarı yönlü hareketler sınırlı kalmıştır.
Ağustos ayında Ukrayna-Rusya savaşında ateşkes sağlanması girişimleri başarılı olamamıştır. Trump-Putin’in 15 Ağustos görüşmesi sonrası ateşkes beklentisi yükselmiş, ancak tam tersine karşılıklı saldırılar artmıştır. AB güvenlik taahhütleri için hazırlıklara başlamıştır.
Ağustos ayında sadece İngiltere merkez bankasının toplantısı olmuş ve faiz indirimi yapılmıştır. Diğer yandan ağustos ayı boyunca ABD’de yönetimin merkez bankası başkanına dönük eleştirileri devam etmiştir. ABD doları ağustos ayında zayıflamıştır.
Tarifelerin netleşmesi ile küresel sanayi faaliyetleri olumlu etkilenmiştir. Küresel sanayi PMI verisi 50,9 puan ile büyüme alanına geçmiştir. En önemli iyileşme ise AB sanayinde yaşanmıştır. 2022 mart ayında sonra AB sanayi PMI verisi ilk kez 50 puanı aşarak büyüme göstermiştir. AB sanayindeki toparlanma henüz TR-metal endekse yansımamıştır.
Bu küresel koşullar içinde TR-Metal Endeksi miktar ve değer olarak bir önceki aya göre sınırlı düşüş göstermiştir. Pazarların yeni tarifelere uyumu ile Türkiye’ye dönük siparişlerde artış beklentisi bulunmaktadır.
Yurtiçinde finansal şokların ardından TC. Merkez Bankasının aldığı ilave sıkılaşma önlemlerinin sınırlayıcı etkileri ağustos ayında da sürmüştür. Merkez Bakasının temmuz ayındaki faiz indirimine rağmen iç talepte yavaşlama ve sanayide zayıflama devam etmiştir. Konkordatolarda belirgin artış yaşanmıştır. Ağustos ayı özellikle sanayi kesimi için yine sıkıntılı geçmiştir.
Merkez Bankası döviz rezervleri ağustos ayında da yükselmeye devam etmiş ve 19 Mart öncesi seviyeleri yakalamıştır. Ancak ağustos ayında dövize olan talepte de artış yaşanmıştır. Buna bağlı olarak ağustos ayı boyunca TL’de değer kaybı hızlanmıştır.
Ağustos ayı enflasyonu beklentilerin üzerinde gelmiştir. Yıllık enflasyon yüzde 33,0’e inmiştir. Hızlanan ikinci çeyrek büyümesi ile dezenflasyon programı arasındaki ilişki tartışılmaya başlanmıştır. Tüm bunlara ilave olarak Eylül ayındaki siyasi riskler de dikkate alındığında TCMB’den yeni faiz indirimi beklentisi korunmuştur.
Dünya ve Avrupa Metal Sanayi PMI Verileri Ağustos Ayında Daralma Bölgesinde Kaldı
Küresel sanayi PMI verisi ağustos ayında 49,7 puandan 50,9 puana yükselmiş ve yeniden büyüme bölgesine geçmiştir. Çin ve ABD’de sanayi PMI verileri temmuz ayının üzerinde ve büyüme bölgesinde gerçekleşmiştir. AB’de sanayi PMI verisi ise 2022 mart ayında sonra ilk kez büyüme göstermiş ve 50,7 puan olmuştur.
Türkiye’de ağustos ayında sanayi üretiminde zayıf eğilim sürmüştür. İSO Sanayi PMI verisi ağustos ayında 47,3 puan ile daralma bölgesinde kalmıştır. Sanayi PMI bir önceki temmuz ayına göre ise toparlanma çabası göstermiştir.
Temmuz ayında yaşanan ekonomik, ticari ve jeopolitik gelişmelerin ve beklentilerin oluşturduğu koşullar içinde küresel metal sanayinde faaliyetler yine baskı altında kalmıştır. Küresel metal sanayi üretim PMI verisi 47,2 puandan 49,9 puana yükselmiştir. Üretimde daralma önemli ölçüde yavaşlamıştır. Alınan siparişler PMI verisi ise 47,0 puandan 47,7 puana yükselmiştir.
Avrupa metal sanayi PMI verileri yeni yılın ilk çeyrek döneminde toparlanma çabası içinde olmuş, ancak ikinci çeyrekte toparlanma çabası zayıflamıştı. Üçüncü çeyrekte ise yeniden toparlanma çabaları görülmektedir.
Ağustos ayında Avrupa metal sanayi üretim PMI verisi 47,3 puandan 46,9 puana inmiştir. Alınan siparişler PMI verisi ise 46,0 puandan 47,2’ye puana çıkmıştır. Avrupa’daki metal sanayi ağustos verileri daralmanın sürdüğüne işaret etmektedir. ABD yüksek tarifeleri AB metal sanayini olumsuz etkileyecektir.
TR-METAL ENDEKS Ağustos Ayında Sınırlı Ölçüde Geriledi
Metal sanayi ihracat miktar endeksi ağustos ayında sınırlı ölçüde gerilemiştir. Ağustos ayında pazarlarda tarifelere ilişkin belirsizlikler azalmaya başlamıştır. Buna rağmen miktar endeksi temmuz ayında 137,97 iken ağustos ayında 127,48 puana inmiştir. Miktar endeksi 2024 Ağustos ayı seviyesinin de bir miktar altında kalmıştır.
Metal sanayi ihracat değer endeksi ağustos ayında sınırlı gerileme göstermiştir. Değer endeksinde miktardaki düşüşe bağlı olarak gerileme yaşanmıştır. Ağustos ayında değer endeksi 176,11 puandan 162,76 puana inmiştir. Değer endeksi 2024 ağustos ayının ise üzerinde gerçekleşmiştir.
Metal sanayi ihracat birim değer endeksi ağustos ayında değişmemiştir. Endeks ağustos ayında da 127,67 puan olarak ölçülmüştür. Ağustos ayında dünya metal fiyatları sınırlı ölçüde yükselmiştir. İhracat pazarlarında fiyatların düşürülmesi baskısı ise sürmüştür.
İhracat ortalama birim fiyatları temmuz ayında 4,77 dolar/kg iken ağustos ayında da değişmeyerek 4,77 dolar/kg olarak gerçekleşmiştir. Ağustos ayında dünya metal fiyatlarında sınırlı artışlar yaşanmıştır. Çelik, bakır ve alüminyum fiyatları sınırlı ölçüde yükselmiştir. İhracat birim fiyatları bu gelişmeler içinde değişmemiştir.
İhracat miktar ve değer endeksleri üçüncü çeyreğe artış ile başladıktan sonra ağustos ayında sınırlı gerileme yaşanmıştır. 1 Ağustos tarihinden itibaren tarife belirsizlikleri ortadan kalkmaya başlamıştır. Pazarların yeni tarifelere uyumu zaman alacaktır. Talep tarafında ise zayıflık devam etmektedir.
Küresel Pazarlarda Tarifelerin Netleşmesiyle Belirsizlikler Azalacak, Siparişler Son Çeyrekte Hareketlenebilir
ABD 1 Ağustos tarihi itibariyle nihai tarifeleri belirlemiştir. ABD ile Çin arasında ise müzakereler halen sürmektedir. Metal ürünlerine dönük talebin bir süre daha durağan kalması beklenmektedir. Buna bağlı olarak metal fiyatları da bir süre daha durağan kalacaktır. Türkiye’ye açıklanan ilave tarife oranı değerlendirildiğinde ABD pazarında avantajlar sınırlı kalacaktır. Faiz indirimi ve TL’nin değer kaybı genel olarak ihracata olumlu katkı sağlayacaktır.
Beklenti Endeksi Yurtdışı ve Yurtiçi Beklentileri Yansıtıyor
Her ay yapılan beklenti anketi ile oluşturulan beklenti endeksi ağustos ayı sonuçları yurtiçi ve yurtdışı beklentileri yansıtmaktadır. İhracat pazarlarında ve talepte toparlanma işaretleri henüz zayıf görülmektedir.
Ağustos ayı beklenti endeksinin genel sonuçları şöyledir; Alınan ihracat siparişleri ağustos ayında sınırlı ölçüde gerilemiştir. Pazarlarda durağanlık devam etmiştir. Tarifelerin netleşmesi ile belirsizlikler azalmaya başlamıştır. Siparişler farklı yönlerde etkilenmektedir.
Ağustos ayında alıcıların fiyat baskısı ve fiyat indirim talepleri devam etmiştir. Metal fiyatları sınırlı ölçüde yükselmiştir. Bu koşullarda ağustos ayında alınan siparişlerde ihracat birim fiyatları düşmüştür.
Sipariş alınan müşteri sayısı yeniden sınırlı ölçüde azalmıştır. Ağustos ayında Türkiye’ye dönük alternatif tedarik arayışları durağanlaşmıştır. Alınan ihracat siparişlerindeki kar marjları halen küresel rekabetin baskısı altındadır. Ağustos ayında kar marjlarında durağanlaşmıştır. Alınan ihracat siparişlerinde tahsilat süreleri ağustos ayında çok sınırlı ölçüde uzamıştır.
Yurtiçinden alınan siparişler ağustos ayında sınırlı ölçüde azalmıştır. Sıkılaşma önlemleri iç talepte yavaşlamaya neden olmuştur. Üretim ağustos ayında sınırlı ölçüde azalmıştır. Alınan siparişlerdeki düşüş üretimi sınırlamıştır. Türk lirası cinsinden üretim maliyetlerinde artışlar ağustos ayında sürmüştür. Kur artışları etkili olmuştur.
Hammadde ve girdi stokları bir önceki aya göre artmıştır. Sonbahara dönük sipariş beklentileri ile hammadde ve girdi stokları artış göstermiştir. Nihai ürün stokları ağustos ayında sınırlı ölçüde artmıştır. Talep beklentilerine göre nihai ürün stokları yeniden belirlenmektedir.
